Przedawkowanie – Metafen Paracetamol MAX 1000 mg

Przedawkowanie
Metafen Paracetamol MAX 1000 mg

Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w dawce jednorazowej ≥ 5 g (odpowiadającej 5 tabletkom Metafen Paracetamol MAX 1000 mg), stanowi poważne zagrożenie dla funkcji wątroby i życia pacjenta. Mechanizm toksyczności opiera się na wysyceniu fizjologicznych szlaków metabolizmu (sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym) oraz powstawaniu toksycznego metabolitu NAPQI, który przy wyczerpaniu rezerw glutationu prowadzi do uszkodzenia hepatocytów. Przedawkowanie manifestuje się dwufazowo: w pierwszej fazie (kilka do kilkunastu godzin) występują objawy niespecyficzne, takie jak nudności, wymioty, potliwość i osłabienie, które mogą ustąpić, maskując rozwijające się uszkodzenie wątroby. W kolejnych fazach (24-72 godziny) pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby, w tym ból w nadbrzuszu, żółtaczka i objawy niewydolności wątroby, a w fazie IV (3-5 dni) mogą rozwinąć się poważne powikłania, takie jak ostre zapalenie trzustki, encefalopatia wątrobowa oraz konieczność przeszczepu wątroby.

Pobierz ChPL PDF Metafen Paracetamol MAX – Tabletki – 1000 mg

Przedawkowanie leku Metafen Paracetamol MAX

Mechanizm uszkodzenia wątroby przy przedawkowaniu
Objawy przedawkowania
Dawka toksyczna
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Diagnoza i leczenie przedawkowania
Tabela objawów przedawkowania
Profilaktyka i edukacja
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

paracetamol

Kategoria leku

Przedawkowanie leku Metafen Paracetamol MAX

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku leku Metafen Paracetamol MAX (1000 mg) należy szczególnie zwrócić uwagę na możliwe konsekwencje przedawkowania, które mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w skrajnych przypadkach nawet do konieczności przeprowadzenia przeszczepu wątroby lub zgonu pacjenta. Dodatkowo odnotowano przypadki ostrego zapalenia trzustki, które zwykle współwystępuje z zaburzeniami czynności wątroby, w tym z ostrą niewydolnością wątroby i toksycznym uszkodzeniem tego narządu.¹

Mechanizm uszkodzenia wątroby przy przedawkowaniu

Paracetamol w dawkach terapeutycznych jest metabolizowany w wątrobie i usuwany z organizmu głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym. Przy przedawkowaniu, te szlaki metaboliczne zostają wysycone, a nadmiar leku jest metabolizowany przez cytochrom P450 do toksycznego metabolitu – N-acetylo-p-benzochinononiminy (NAPQI). W warunkach normalnych metabolit ten jest dezaktywowany przez sprzęganie z glutationem, jednak przy przedawkowaniu rezerwy glutationu ulegają wyczerpaniu, co prowadzi do gromadzenia się toksycznego metabolitu i uszkodzenia hepatocytów.²

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania paracetamolu mają charakter dwufazowy. W pierwszej fazie, występującej w ciągu kilku do kilkunastu godzin od przedawkowania, pojawiają się: nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i ogólne osłabienie. Te objawy mogą ustąpić następnego dnia, co może błędnie sugerować poprawę stanu pacjenta. W rzeczywistości w tym czasie może już rozwijać się uszkodzenie wątroby, które następnie manifestuje się rozpieraniem w nadbrzuszu, powrotem nudności i żółtaczką.³

Dawka toksyczna

Dawka jednorazowa 5 g paracetamolu lub większa (co odpowiada 5 tabletkom leku Metafen Paracetamol MAX 1000 mg) wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej, nawet jeśli pacjent nie zaobserwował żadnych objawów zatrucia. W takim przypadku należy sprowokować wymioty, jeśli od momentu przyjęcia leku nie upłynęła więcej niż jedna godzina.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Metafen Paracetamol MAX należy podjąć następujące kroki:

Niezwłocznie skontaktować się z ośrodkiem leczenia zatruć lub udać się do najbliższego oddziału ratunkowego, nawet jeśli nie wystąpiły objawy przedawkowania.
Jeśli od momentu spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty.
Można podać 60-100 g węgla aktywnego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą, co ograniczy wchłanianie paracetamolu.
Konieczna jest hospitalizacja i monitorowanie funkcji wątroby.

Dalsze postępowanie medyczne powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, optymalnie na oddziale intensywnej terapii.⁵

Diagnoza i leczenie przedawkowania

Do wiarygodnej oceny ciężkości zatrucia niezbędne jest oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi. Poziom paracetamolu we krwi w stosunku do czasu, jaki upłynął od jego spożycia, stanowi wartościową wskazówkę dotyczącą konieczności i intensywności leczenia antidotami. Jeżeli wykonanie tego badania nie jest możliwe, a prawdopodobna dawka paracetamolu była duża, należy niezwłocznie wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami.⁶

W leczeniu stosuje się:

<a href="/tag/n-acetylocysteina/” title=”N-acetylocysteina” class=”to-tag” data-termid=”29362″>N-acetylocysteinę – główny antidotum w zatruciu paracetamolem, najskuteczniejsze w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia
Metioninę – należy podać co najmniej 2,5 g metioniny i kontynuować leczenie w warunkach szpitalnych

Warto zaznaczyć, że zarówno acetylocysteina, jak i metionina mogą być skuteczne nawet po 24 godzinach od zatrucia, chociaż najlepsze efekty uzyskuje się przy wczesnym podaniu (do 10-12 godzin).⁷

Tabela objawów przedawkowania

Faza zatrucia	Objawy	Czas wystąpienia	Dawka wywołująca	Postępowanie
I faza – wczesna	Nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność, ogólne osłabienie	Kilka do kilkunastu godzin od spożycia	≥ 5 g jednorazowo (5 tabletek Metafen Paracetamol MAX)	Prowokacja wymiotów (jeśli < 1h od spożycia), podanie węgla aktywnego (60-100 g), kontakt z lekarzem
II faza – pozorna poprawa	Ustąpienie objawów pomimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby	24-48 godzin od spożycia	≥ 5 g jednorazowo	Hospitalizacja, monitorowanie poziomu paracetamolu we krwi i funkcji wątroby
III faza – uszkodzenie wątroby	Rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka, objawy niewydolności wątroby	48-72 godzin od spożycia	≥ 5 g jednorazowo	Intensywne leczenie odtrutkami (N-acetylocysteina, metionina min. 2,5 g), hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii
IV faza – powikłania	Ostre zapalenie trzustki, ostra niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa	3-5 dni od spożycia	≥ 5 g jednorazowo	Leczenie na oddziale intensywnej terapii, potencjalna kwalifikacja do przeszczepu wątroby

Profilaktyka i edukacja

Ważnym elementem zapobiegania przedawkowaniu paracetamolu jest edukacja pacjentów odnośnie maksymalnej dawki dobowej oraz informowanie o zagrożeniach związanych z przyjmowaniem większych dawek leku. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że paracetamol występuje w wielu preparatach złożonych, co może prowadzić do niezamierzonego przedawkowania przy równoczesnym stosowaniu kilku leków zawierających tę substancję czynną.⁸

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.