Przerost lewej komory serca – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Przerost lewej komory serca
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Przerost lewej komory serca (PLK) jest istotnym niezależnym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego, zwiększającym ryzyko zachorowalności 1,5-3,5-krotnie (średnio HR 2,3) oraz śmiertelności ogólnej 1,5-8,0-krotnie (średnio HR 2,5). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jest trzykrotnie wyższe przy obecności PLK. Diagnostyka echokardiograficzna, zwłaszcza wskaźnik masy lewej komory (LVMI) oraz objętość lewego przedsionka (LAVI), wykazuje wyższą wartość prognostyczną niż kryteria elektrokardiograficzne (Sokolow-Lyon, iloczyn Cornell). Obecność PLK w EKG i echokardiografii łącznie znacząco zwiększa ryzyko udaru mózgu, choroby wieńcowej oraz śmiertelności (HR odpowiednio 2,42 i 2,58). Czynniki modyfikujące rokowanie to kontrola ciśnienia tętniczego, pochodzenie etniczne, otyłość androidalna, poziom wykształcenia oraz parametry laboratoryjne (hs-TnT, HbA1c, czas trwania QRS).

Prognoza w przeroście lewej komory serca

Zwiększone ryzyko zachorowalności i śmiertelności
Metody diagnostyczne a wartość prognostyczna
Czynniki wpływające na rokowanie
Parametry echokardiograficzne a rokowanie
Czynniki prognostyczne w kardiomiopatii przerostowej
Możliwość odwrócenia przerostu i wpływ na rokowanie
Konsekwencje kliniczne i znaczenie dla populacji ogólnej
Implikacje dla populacji pediatrycznej
Podsumowanie wartości prognostycznej
Kolejne rozdziały

Prognoza w przeroście lewej komory serca

Przerost lewej komory serca (PLK) stanowi istotny czynnik ryzyka niekorzystnych zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz zwiększonej śmiertelności. Liczne badania potwierdzają znaczącą rolę PLK w przewidywaniu rokowania pacjentów, niezależnie od współistniejących czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.¹²

Zwiększone ryzyko zachorowalności i śmiertelności

Skorygowane ryzyko przyszłej zachorowalności sercowo-naczyniowej związane z obecnością PLK waha się od 1,5 do 3,5, ze średnim współczynnikiem ryzyka wynoszącym 2,3 dla wszystkich badań łącznie. W przypadku śmiertelności ogólnej, skorygowane ryzyko związane z PLK wynosi od 1,5 do 8,0, ze średnią wartością 2,5.¹ U osób z nadciśnieniem tętniczym i PLK ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jest trzykrotnie wyższe w porównaniu do osób bez PLK.³

W badaniu Framingham, obejmującym 5209 osób w wieku 30-62 lat, stwierdzono, że elektrokardiograficzne cechy PLK (EKG-PLK) wiązały się z ośmiokrotnie zwiększoną śmiertelnością z przyczyn sercowo-naczyniowych, co stanowi ryzyko trzykrotnie wyższe niż samo nadciśnienie tętnicze. Ta zależność nie była zależna od wieku, ciśnienia krwi ani innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.²

Metody diagnostyczne a wartość prognostyczna

Istnieją różnice w wartości prognostycznej PLK diagnozowanego za pomocą różnych metod diagnostycznych. Badania wskazują, że echokardiograficzne rozpoznanie PLK może być lepszym predyktorem długoterminowego ryzyka sercowo-naczyniowego niż PLK rozpoznany w EKG u osób w średnim i starszym wieku.⁴⁵

W analizach porównawczych wykazano, że wskaźnik masy lewej komory (LVMI) był istotnym, niezależnym predyktorem pierwotnego punktu końcowego (skorygowany współczynnik ryzyka (HR) 1,87; 95% przedział ufności (CI) 1,13-3,10; P=0,01), podobnie jak echokardiograficznie rozpoznany PLK (skorygowany HR 1,27; 95% CI 1,01-1,61; P=0,04). Natomiast kryteria elektrokardiograficzne PLK (kombinacja Sokolow-Lyon, iloczyn Cornell) nie przewidywały istotnie pierwotnego punktu końcowego, chociaż PLK rozpoznany w EKG przewidywał niewydolność serca lub śmierć z przyczyn sercowo-naczyniowych (skorygowany HR 1,86; 95% CI 1,13-3,08; P=0,02).⁵

Co ciekawe, badania sugerują, że EKG-PLK ma wartość prognostyczną niezależną od echokardiograficznego PLK. Pacjenci z obiema formami PLK mieli znacząco zwiększone ryzyko udaru mózgu lub choroby wieńcowej (HR 2,42; 95% CI 1,82-3,22) oraz śmiertelności (HR 2,58; 95% CI 1,85-3,60) w porównaniu z osobami bez tych stanów.⁶

Czynniki wpływające na rokowanie

Na rokowanie u pacjentów z PLK wpływa szereg czynników, które mogą modyfikować przebieg choroby:

Kontrola ciśnienia tętniczego – osoby z nieleczonym lub niekontrolowanym nadciśnieniem mają wyższe ryzyko PLK (odpowiednio 3,09; 95% CI 2,57-3,71 i 4,07; 95% CI 3,29-5,05) w porównaniu z osobami z dobrze kontrolowanym nadciśnieniem lub z prawidłowym ciśnieniem³⁷
Pochodzenie etniczne – PLK występuje częściej u osób pochodzenia afrykańskiego³⁷
Poziom wykształcenia – niższy poziom edukacji wiąże się z większą częstością występowania PLK³⁷
Otyłość typu androidalnego – związana z wyższą częstością PLK⁸
Parametry laboratoryjne – wskaźnik objętości lewego przedsionka (LAVI), czas trwania QRS, wysokoczuły troponina T (hs-TnT) i hemoglobina glikowana (HbA1c) są związane z PLK⁸

Parametry echokardiograficzne a rokowanie

Echokardiografia jest nieocenionym narzędziem w diagnostyce, rokowaniu, strategii leczenia i obserwacji pacjentów z PLK. Określone parametry echokardiograficzne mają znaczenie prognostyczne:⁹

Objętość lewego przedsionka (LA) – wskaźnik objętości LA wynoszący 34 ml/m² wskazuje na większy stopień PLK, ciężkość dysfunkcji rozkurczowej i niekorzystne zdarzenia sercowo-naczyniowe⁹
Pogorszenie funkcji skurczowej – związane ze zwiększoną śmiertelnością (do 11% rocznie) i nagłym zgonem sercowym⁹
Maksymalna grubość ściany ≥30 mm – predyktor nagłego zgonu⁹
Gradient w drodze odpływu lewej komory (LVOT) w spoczynku ≥30 mmHg – związany ze śmiercią związaną z kardiomiopatią przerostową⁹
Frakcja wyrzutowa (EF) ≤50% – predyktor śmierci związanej z kardiomiopatią przerostową⁹
Wymiar lewego przedsionka ≥48 mm – związany ze śmiertelnością całkowitą⁹
Objętość LA ≥27 ml/m² – predyktor rozwoju niewydolności serca¹⁰
Dyssynchronia śródkomorowa ≥45 ms – przewiduje zwiększone ryzyko tachyarytmii komorowych i nagłego zgonu sercowego (czułość 85,5%; swoistość 90,4%; dodatnia wartość predykcyjna 66,9%; ujemna wartość predykcyjna 96,7%; dokładność testu 88,8%)¹⁰

Czynniki prognostyczne w kardiomiopatii przerostowej

W przypadku pacjentów z kardiomiopatią przerostową (HCM), będącą jedną z przyczyn PLK, zbiorcze wskaźniki przeżycia wynoszą: 98,0% po 1 roku, 94,3% po 3 latach, 82,2% po 5 latach i 75,0% po 10 latach.¹¹

Istotne czynniki prognostyczne dla śmiertelności sercowo-naczyniowej u pacjentów z HCM obejmują:¹¹¹²

Wiek
Klasa funkcjonalna NYHA
Rodzinny wywiad nagłego zgonu (FHSD) – silny predyktor zgonu sercowo-naczyniowego i nagłego zgonu sercowego (HR=2,38 i 2,34)
Omdlenia
Migotanie przedsionków
Nieutrwalony częstoskurcz komorowy (nsVT) – najsilniejszy predyktor zgonu sercowo-naczyniowego z przypisywalnym ryzykiem populacyjnym (PAR) 13,02%
Maksymalna grubość ściany lewej komory ≥30 mm
Zawężanie drogi odpływu lewej komory/zawężanie śródkomorowe (LVO/MVO) – najsilniejszy predyktor zgonu całkowitego i nagłego zgonu sercowego (PAR 10,09% i 16,44%)

Możliwość odwrócenia przerostu i wpływ na rokowanie

Badania wykazały, że PLK może ulec poprawie, a nawet odwróceniu przy obniżeniu ciśnienia tętniczego. Niemniej jednak inne czynniki również mają znaczenie. Jeśli pacjent miał długotrwałe nadciśnienie tętnicze i otyłość, możliwość odwrócenia PLK może być ograniczona.¹³

Nieleczony PLK (i powiązane podstawowe choroby serca) zwiększa ryzyko poważnej choroby serca, a nawet śmierci. Leczenie mające na celu spowolnienie lub zatrzymanie progresji PLK obniża ryzyko poważnego uszkodzenia serca. Wczesna i dokładna diagnoza jest kluczem do poprawy rokowania u osób z przerostem lewej komory serca.¹³

Konsekwencje kliniczne i znaczenie dla populacji ogólnej

Około 10% populacji ogólnej ma PLK, co wiąże się z otyłością typu androidalnego, zwiększeniem wskaźnika objętości lewego przedsionka, wydłużeniem czasu trwania zespołu QRS, podwyższoną troponinę T oznaczaną metodą wysokoczułą oraz hemoglobiną glikowaną.⁸

Pacjenci z PLK mają 2-4 krotnie zwiększone ryzyko zachorowalności i śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych w porównaniu do osób z prawidłową masą lewej komory. Identyfikacja osób z bezobjawowym PLK w społeczeństwie może umożliwić wcześniejsze rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia.⁸

Co istotne, częstość występowania PLK w grupie niskiego ryzyka sercowo-naczyniowego jest wyższa niż oczekiwano (5,1%). Rozpoznanie PLK u pacjentów początkowo klasyfikowanych jako osoby niskiego ryzyka zmieniłoby ich profil ryzyka sercowo-naczyniowego i mogłoby wpłynąć na ich leczenie.¹⁴

Implikacje dla populacji pediatrycznej

PLK ma również znaczenie prognostyczne w populacji pediatrycznej. Badania wykazały, że zmieniona geometria lewej komory obserwowana jest u wcześniaków, a podwyższony względny grubości ściany (RWT) wiąże się z dłuższym pobytem w szpitalu i zwiększoną śmiertelnością.¹⁵ Czynnikami ryzyka rozwoju zmienionej geometrii LV u wcześniaków są stosowanie steroidów po urodzeniu i mała masa urodzeniowa w stosunku do wieku ciążowego.¹⁵

Podsumowanie wartości prognostycznej

PLK konsekwentnie przewiduje wysokie ryzyko, niezależnie od badanych współzmiennych, bez wyraźnej różnicy w zależności od rasy, obecności lub braku nadciśnienia tętniczego lub choroby wieńcowej, zarówno w próbach klinicznych, jak i epidemiologicznych. Te wyniki wyjaśniają silny związek między PLK a niekorzystnym rokowaniem i podkreślają kliniczne znaczenie jego wykrywania.¹

PLK należy uznać za poważny znak prognostyczny śmiertelności i wskaźnik poważnej choroby sercowo-naczyniowej, która wkrótce może się rozwinąć. Echokardiograficzne rozpoznanie PLK wydaje się mieć wyższą wartość prognostyczną niż rozpoznanie elektrokardiograficzne, choć oba podejścia diagnostyczne dostarczają komplementarnych informacji istotnych dla stratyfikacji ryzyka.²⁶

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Prognostic implications of left ventricular hypertrophy – PubMed
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11231428/
To date there has been no comprehensive review of the association between left ventricular hypertrophy (LVH) at baseline and subsequent adverse clinical events. […] The adjusted risk of future cardiovascular morbidity associated with baseline LVH ranged from 1.5 to 3.5, with a weighted mean risk ratio of 2.3 for all studies combined. The adjusted risk of all-cause mortality associated with baseline LVH ranged from 1.5 to 8.0, with a weighted mean risk ratio of 2.5 for all studies combined. […] With the exception of one study in dialysis patients, LVH consistently predicted high risk, independently of examined covariates, with no clear difference in relation to race, presence or absence of hypertension or coronary disease, or between clinical and epidemiologic samples. These results clarify the strong relation between LVH and adverse outcome and emphasize the clinical importance of its detection.
#2 Left Ventricular Hypertrophy in Hypertension: Prognostic and Pathogenetic Implications (The Framingham Study) | SpringerLink
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-67922-3_16
The prevalence, incidence, determinants, and prognosis of ECG evidence of left ventricular hypertrophy (ECG-LVH) was examined in the Framingham cohort of 5209 subjects aged 3062. […] ECG-LVH was an extremely lethal phenomenon, associated with an eight fold increased cardiovascular mortality, a risk triple that of hypertension alone. […] The association of ECG-LVH with cardiovascular morbidity and mortality was not accounted for by age, blood pressure, or other associated cardiovascular risk factors. […] ECG-LVH must be regarded as a grave prognostic sign for mortality and an indication of serious cardiovascular disease soon to develop.
#3 Left ventricular hypertrophy: an ECG-based study of prevalence and risk factors in a multiethnic population | Open Heart
https://openheart.bmj.com/content/10/2/e002495
Left ventricular hypertrophy (LVH) is frequently seen in association with arterial hypertension and indicates poor prognosis. […] In hypertensive individuals with LVH, the risk for CVD is threefold higher. […] The age-standardised prevalence of LVH was 9% (n=875) according to any of the three ECG criteria. […] Individuals with non-treated or uncontrolled hypertension had a higher risk for LVH (3.09 (95% CI 2.57 to 3.71) and 4.07 (95% CI 3.29 to 5.05), respectively), than individuals with well controlled hypertension or normotension. […] LVH occurs more frequently in individuals with hypertension, as well as in individuals with African ancestry and/or low education level. […] These results can help identify individuals at risk for LVH and assist policy-makers how and where to aim additional preventive measures.
#4 Prognostic implications of left ventricular hypertrophy diagnosed on electrocardiogram vs echocardiography – PubMed
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32813895/
It is unclear whether 12-lead ECG employing standard criteria for left ventricular hypertrophy (LVH) provides similar information with respect to long-term cardiovascular risk as echocardiography. […] The prognostic ability of LVH was assessed in Cox regression models adjusted for age, sex, smoking, systolic blood pressure, total cholesterol, antihypertensive medication, and fasting glucose. […] The Sokolow-Lyon combination, Cornell product, and ECG-defined LVH did not significantly predict the primary end point (P .05), but ECG-defined LVH predicted heart failure or cardiovascular death (adjusted hazard ratio (HR), 1.86, 95% confidence interval (CI), 1.13-3.08); P = .02). […] Conversely, LVMI was a significant, independent predictor of the primary end point (adjusted HR, 1.87, 95% CI, 1.13-3.10; P = .01), as was echocardiographic LVH (adjusted HR, 1.27, 95% CI, 1.01-1.61; P = .04). […] Echocardiographic LVH may be a better predictor of long-term cardiovascular risk than ECG-defined LVH in middle-aged and older individuals.
#5 Prognostic implications of left ventricular hypertrophy diagnosed on electrocardiogram vs echocardiography
https://vbn.aau.dk/en/publications/prognostic-implications-of-left-ventricular-hypertrophy-diagnosed
It is unclear whether 12-lead ECG employing standard criteria for left ventricular hypertrophy (LVH) provides similar information with respect to long-term cardiovascular risk as echocardiography. […] The prognostic ability of LVH was assessed in Cox regression models adjusted for age, sex, smoking, systolic blood pressure, total cholesterol, antihypertensive medication, and fasting glucose. […] The Sokolow-Lyon combination, Cornell product, and ECG-defined LVH did not significantly predict the primary end point (P .05), but ECG-defined LVH predicted heart failure or cardiovascular death (adjusted hazard ratio (HR), 1.86, 95% confidence interval (CI), 1.13-3.08); P =.02). […] Conversely, LVMI was a significant, independent predictor of the primary end point (adjusted HR, 1.87, 95% CI, 1.13-3.10; P =.01), as was echocardiographic LVH (adjusted HR, 1.27, 95% CI, 1.01-1.61; P =.04). […] Echocardiographic LVH may be a better predictor of long-term cardiovascular risk than ECG-defined LVH in middle-aged and older individuals.
#6
https://journals.lww.com/jhypertension/Fulltext/2021/03000/Complementary_value_of_ECG_and_echocardiographic.22.aspx
To investigate whether ECG left ventricular hypertrophy (ECG-LVH) has prognostic value independent of echocardiography LVH (Echo-LVH). […] Compared with participants without either condition, those with both Echo-LVH and ECG-LVH had a significantly increased risk of incident stroke or CHD (hazard ratio, 2.42; 95% confidence interval, 1.823.22) and mortality (2.58; 1.853.60). ECG-LVH remained an independent risk factors for both outcomes when ECG-LVH and Echo-LVH were included in the model as separate variables [incident stroke or CHD (1.43; 1.141.79); mortality (1.41; 1.081.84)]. […] Our study provides strong evidence that ECG-LVH is associated with adverse outcomes, independent of Echo-LVH. Clinically, ECG-LVH could be considered as a consequential factor, especially in those with Echo-LVH. These findings have potential clinical relevance for risk stratification.
#7 Left ventricular hypertrophy: an ECG-based study of prevalence and risk factors in a multiethnic population | Open Heart
https://openheart.bmj.com/content/10/2/e002495
In this study, we found that the presence of LVH associated strongly with the degree of blood pressure control. […] The finding that diabetes was a statistically significant predictor of LVH in univariable analysis, but no longer after multiple adjustments in multivariable analysis suggests that collinearity between the diabetes status and some other predictors of LVH are likely to exist. […] In conclusion, LVH has a higher prevalence in individuals with hypertension, with Creole ethnicity and/or low educational level. This study shows the importance of adequate blood pressure control in relation to LVH.
#8 ECG Indices Poorly Predict Left Ventricular Hypertrophy and Are Applicable Only in Individuals with Low Cardiovascular Risk
https://www.mdpi.com/2077-0383/9/5/1364
Background: Left ventricular hypertrophy (LVH) is an important risk factor for cardiovascular events. […] The patients with LVH have a two-to-four-fold increased risk of cardiovascular (CV) morbidity and mortality compared to individuals with normal LVM. […] The identification of individuals in the community with asymptomatic LVH may allow earlier diagnosis and initiation of treatment. […] The present study provides evidence on the frequency of LVH in the general population and on the ability of detection of LVH using known electrocardiographic indicators in terms of a cardiovascular risk level. […] The diagnosis of LVH in the initially low risk patients would change their CV risk and may influence their treatment. […] About 10% of the general population has LVH and it is associated with android-type obesity, LAVI, QRS duration, hs-TnT, and HbA1c.
#9 Focus on echocardiography in hypertrophic cardiomyopathy – fourth in series
https://www.escardio.org/Journals/E-Journal-of-Cardiology-Practice/Volume-13/Focus-on-echocardiography-in-hypertrophic-cardiomyopathy-third-in-series
Echocardiography is an invaluable tool in the diagnosis, prognosis, management strategy and follow-up of patients with HCM. […] LA volume has been found to be a long-term independent indicator of functional capacity and an LA volume index of 34 ml/m2 has been shown to be predictive of a greater degree of LVH, severity of diastolic dysfunction, and adverse cardiovascular outcomes. […] Deterioration of systolic function has also been associated with increased mortality (up to 11% per year) and sudden cardiac death. […] Several echocardiographic parameters given below are also important for prediction of unfavourable outcomes in HCM patients. […] Sudden death: maximal wall thickness 30mm […] HCM related death: LVOT gradient at rest 30mmHg, EF 50% […] All-cause mortality: left atrial diameter 48mm
#10 Focus on echocardiography in hypertrophic cardiomyopathy – fourth in series
https://www.escardio.org/Journals/E-Journal-of-Cardiology-Practice/Volume-13/Focus-on-echocardiography-in-hypertrophic-cardiomyopathy-third-in-series
Heart failure development: LA volume of 27ml/m2 at baseline during follow-up […] Intraventricular dyssynchrony: 45. […] The prevalence and degree of LV dyssynchrony was significantly greater in patients with HCM compared with hypertensive LVH and age-matched control patients. […] Another study of 123 patients with HCM found that an intraventricular delay of 45 ms predicted an increased risk for ventricular tachyarrhythmias and sudden cardiac death at five-year follow-up (85.5% sensitivity; 90.4% specificity; positive predictive value: 66.9%; negative predictive value: 96.7%; test accuracy: 88.8%).
#11 Survival and prognostic factors in hypertrophic cardiomyopathy: a meta-analysis | Scientific Reports
https://www.nature.com/articles/s41598-017-12289-4
The main results of our analysis show that the pooled 1-, 3-, 5- and 10-year survival rates in the whole population were 98.0% (95% CI 97.498.6%), 94.3% (95% CI 93.195.6%), 82.2% (95% CI 75.289.2%) and 75.0% (95% CI 71.178.9%), respectively. […] The prognostic factors for survival and pooled hazard ratios are summarized in Table 3. Among patients with HCM, average age, NYHA functional class, non-sustained ventricular tachycardia (nsVT), family history of sudden death (FHSD), syncope, AF, maximum left ventricular wall thickness (MLVWT) and obstruction (LVO/MVO) were significant prognostic factors for cardiovascular death. Conversely, for all-cause death, average age and FHSD were not significant prognostic factors. For sudden cardiac death (SCD), nsVT, FHSD, and obstruction showed significant predictive values.
#12 Survival and prognostic factors in hypertrophic cardiomyopathy: a meta-analysis | Scientific Reports
https://www.nature.com/articles/s41598-017-12289-4
FHSD showed strong predictive power for cardiovascular death and sudden cardiac death (HR=2.38 and 2.34, respectively), but no significant correlation with all-cause death was observed. Moreover, FHSD showed a high PAR for cardiovascular death (11.31%) and sudden cardiac death (11.89%). […] Large wall thickness (MWTh) 30 mm and non-sustained ventricular tachycardia in Holter monitoring of electrocardiography also appeared to be important prognostic factors in both cardiovascular death and sudden cardiac death. Results of our analysis showed nsVT and obstruction were two of the most important risk predictors for cardiovascular death (HR=2.46 and 1.52) and sudden cardiac death (HR=2.92 and 2.41).
#13 Left Ventricular Hypertrophy (LVH)
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21883-left-ventricular-hypertrophy
Left ventricular hypertrophy can get better or worse. Studies have shown that LVH can improve and even reverse when you lower your blood pressure. Other factors come into play, though. If you’ve had high blood pressure a long time and have obesity, you may not be able to reverse LVH. […] Left untreated, LVH (and related underlying heart conditions) increases your risk of serious heart disease or even death. Treatment to slow or stop the progression of left ventricular hypertrophy lowers the risk of severe heart damage. An early and accurate diagnosis is the key to improving the outlook for people with left ventricular hypertrophy.
#14 ECG Indices Poorly Predict Left Ventricular Hypertrophy and Are Applicable Only in Individuals with Low Cardiovascular Risk
https://www.mdpi.com/2077-0383/9/5/1364
There is a higher than expected frequency of LVH in the low CV risk group (5.1%). […] Both Cornell and Lewis indices are more efficient than SokolowâLyon in diagnosing LVH. […] Currently used ECG indices have a very poor predictive value and are applicable only in the low CV risk group. […] Consequently, there is an urgent need for new, simple methods to diagnose LVH in the general population.
#15 Risk factors and prognostic significance of altered left ventricular geometry in preterm infants | Journal of Perinatology
https://www.nature.com/articles/s41372-018-0047-5
Left ventricular (LV) hypertrophy (LVH) predicts adverse cardiac events in adults. We sought to determine the risk factors and prognostic significance of altered LV geometry in preterm infants. […] Altered LV geometry was seen in 180 patients and was predicted by postnatal steroids and small for gestational age. […] Elevated RWT is associated with longer hospital stay and increased mortality.