zaburzenie czynnościowe dróg moczowych z utrudnionym oddawaniem moczu
Wskazanie

Zaburzenie czynnościowe dróg moczowych z utrudnionym oddawaniem moczu to zespół objawów dotyczących dolnego odcinka układu moczowego, charakteryzujący się trudnościami w opróżnianiu pęcherza moczowego. Najczęściej występuje u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego (BPH), ale może również dotyczyć kobiet i wynikać z różnych przyczyn neurologicznych, anatomicznych lub czynnościowych.

Główne objawy obejmują osłabiony strumień moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, przerywany strumień moczu, konieczność parcia podczas mikcji, wydłużony czas oddawania moczu oraz niekiedy zatrzymanie moczu wymagające pilnej interwencji. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, badania obrazowe (USG, uroflowmetrię), ocenę zalegania moczu po mikcji oraz w niektórych przypadkach badania urodynamiczne.

W farmakoterapii u mężczyzn z BPH stosuje się alfa-blokery (Doxazosin, Tamsulosin – Omnic, Fokusin, Uprox), które szybko łagodzą objawy poprzez rozluźnienie mięśni prostaty i szyi pęcherza. Inhibitory 5-alfa-reduktazy (Finasteryd – Proscar, Finaster; Dutasteryd – Adadut, Dutasteride) zmniejszają objętość gruczołu krokowego przy długotrwałym stosowaniu. Coraz częściej stosuje się terapię skojarzoną (np. Duodart zawierający dutasteryd i tamsulosin). W przypadkach związanych z nadreaktywnością pęcherza pomocne są leki antycholinergiczne (Solifenacyna – Vesicare, Vesisol; Tolterodyna – Detrusitol, Uroflow) lub selektywne β3-adrenomimetyki (Mirabegron – Betmiga).

Największe trudności w leczeniu to oporność na farmakoterapię, nasilone działania niepożądane leków (zwłaszcza zaburzenia erekcji przy inhibitorach 5-alfa-reduktazy czy hipotonię ortostatyczną przy alfa-blokerach), a także progresja choroby podstawowej. U pacjentów z zatrzymaniem moczu często konieczne jest okresowe lub stałe cewnikowanie, co zwiększa ryzyko infekcji dróg moczowych. Wyzwaniem jest również różnicowanie przyczyn zaburzeń mikcji, szczególnie u pacjentów z chorobami neurologicznymi czy po urazach.

W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne stosuje się metody zabiegowe – od małoinwazyjnych (np. termoterapia mikrofalowa, waporyzacja laserowa) po klasyczną przezcewkową resekcję gruczołu krokowego (TURP) lub otwarte zabiegi prostatektomii. U pacjentów z zaburzeniami neurogenymi niekiedy konieczne jest samocewnikowanie przerywane lub stała cewka nadłonowa.