Przedawkowanie
Fosforan kodeiny półwodny

Fosforan kodeiny półwodny, stosowany w preparacie Sirupus Pini compositus w stężeniu 0,05 g/100 g (3,2 mg w 5 ml syropu, standardowa dawka 15 ml zawiera 9,6 mg substancji), wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do poważnych objawów ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), nerwowego (bóle głowy, depresja, pobudzenie, drgawki, utrata świadomości) oraz oddechowego (spowolnienie oddechu, depresja oddechowa). Szczególnie niebezpieczna jest depresja oddechowa, która stanowi zagrożenie życia. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, osoby starsze, chorzy z przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego oraz przyjmujący leki depresyjne na OUN są bardziej narażeni na ciężkie skutki przedawkowania.

Przedawkowanie fosforanu kodeiny półwodnego

Fosforan kodeiny półwodny (Codeini phosphas hemihydricus) to substancja czynna o działaniu przeciwkaszlowym, stosowana między innymi w preparacie Sirupus Pini compositus. W syropie tym fosforan kodeiny występuje w stężeniu 0,05 g na 100 g produktu, co daje 3,2 mg w 5 ml syropu. Standardowa dawka leku (15 ml) zawiera 9,6 mg fosforanu kodeiny. 1

Objawy przedawkowania

Chociaż w dokumentacji produktu Sirupus Pini compositus nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania, należy być świadomym potencjalnych zagrożeń związanych z nadmiernym przyjęciem fosforanu kodeiny. 2

Przedawkowanie fosforanu kodeiny może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów, zarówno ze strony układu pokarmowego, nerwowego jak i oddechowego. Depresja oddechowa jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych z przedawkowaniem tej substancji. 3

Leczenie przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania fosforanu kodeiny zawartego w preparacie Sirupus Pini compositus, kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Nalokson jest specyficznym antidotum, które skutecznie znosi objawy przedawkowania kodeiny i innych opioidów. Podanie naloksonu powinno być rozważone jako leczenie pierwszego rzutu w przypadku ciężkiego przedawkowania, szczególnie przy wystąpieniu depresji oddechowej. 4

W zależności od nasilenia objawów może być konieczne zastosowanie leczenia podtrzymującego funkcje życiowe, w tym wspomagania oddychania i krążenia oraz zapobiegania rozwojowi dalszych powikłań. 5

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Układ/Narząd Nasilenie
Nudności Uczucie dyskomfortu w górnym odcinku przewodu pokarmowego z towarzyszącą potrzebą wymiotowania Układ pokarmowy Umiarkowane do ciężkiego
Wymioty Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka przez usta Układ pokarmowy Umiarkowane do ciężkiego
Bóle brzucha Dyskomfort lub ból w jamie brzusznej Układ pokarmowy Łagodne do umiarkowanego
Bóle głowy Ból w obrębie czaszki, o różnym charakterze i lokalizacji Układ nerwowy Łagodne do umiarkowanego
Depresja Zaburzenia afektywne, spadek nastroju Układ nerwowy Umiarkowane do ciężkiego
Zaburzenia oddychania Spowolnienie, spłycenie oddechu; w ciężkich przypadkach depresja oddechowa Układ oddechowy Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu
Pobudzenie Wzmożona aktywność psychoruchowa, niepokój Układ nerwowy Umiarkowane
Obfite pocenie się Nadmierna produkcja potu Układ autonomiczny Łagodne do umiarkowanego
Drgawki Niekontrolowane skurcze mięśni, zwykle kończyn lub całego ciała Układ nerwowy Ciężkie
Utrata świadomości Zaburzenie przytomności, brak reakcji na bodźce zewnętrzne Układ nerwowy Ciężkie, zagrażające życiu

6

Grupy szczególnego ryzyka

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, którzy mogą być bardziej narażeni na skutki przedawkowania fosforanu kodeiny. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, osób starszych, pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego oraz osób przyjmujących równocześnie inne leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. 7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania fosforanu kodeiny powinno obejmować:

  • Ocenę stanu pacjenta i zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych
  • Podanie naloksonu jako swoistej odtrutki w przypadku depresji oddechowej
  • Monitorowanie parametrów życiowych (tętno, ciśnienie tętnicze, częstość oddechów, saturacja)
  • W razie potrzeby – płukanie żołądka (jeśli od zażycia leku nie upłynęło więcej niż 1-2 godziny)
  • Leczenie objawowe (przeciwwymiotne, przeciwbólowe, nawadniające)
  • W przypadku ciężkiego przedawkowania – hospitalizacja i intensywny nadzór medyczny

8

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl