Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek potasu

Dawkowanie chlorku potasu powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając wiek, masę ciała, funkcję nerek oraz wyniki badań laboratoryjnych. W terapii doustnej preparatem Kaldyum (600 mg, 8 mmol K⁺ na kapsułkę) dawki profilaktyczne wynoszą 16-24 mmol K⁺/dobę (2-3 kapsułki), a lecznicze 40-96 mmol K⁺/dobę (5-12 kapsułek), podawane w dawkach podzielonych. W infuzjach dożylnych maksymalna dawka potasu to 2-3 mmol/kg mc./dobę, z szybkością podawania nieprzekraczającą 15-20 mmol/godz., przy jednoczesnym monitorowaniu EKG i stężenia potasu w surowicy. W leczeniu hipokaliemii zaleca się podanie 20 mmol potasu w ciągu 2-3 godzin (7-10 mmol/godz.). U dzieci dawka wynosi 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz., z maksymalną dawką 2-3 mmol/kg mc./dobę, a u osób starszych stosuje się schematy dawkowania jak u dorosłych, z uwzględnieniem ryzyka upośledzenia funkcji nerek. W przypadku niewydolności nerek i skąpomoczu stosowanie chlorku potasu doustnie jest przeciwwskazane.

  1. Dawkowanie i sposób podawania chlorku potasu
    1. Dawkowanie u pacjentów dorosłych
    2. Dawkowanie u poszczególnych grup pacjentów
  2. Sposoby podawania chlorku potasu
    1. Podanie doustne
    2. Podanie dożylne
    3. Podanie w hemodializie, hemofiltracji i hemodiafiltracji
  3. Monitorowanie pacjenta podczas stosowania chlorku potasu
  4. Szczegółowa tabela dawkowania chlorku potasu
  5. Zalecenia szczególne dotyczące dawkowania i podawania
    1. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania chlorku potasu

Odpowiednie dawkowanie chlorku potasu ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia i zapobiegania niedoborom potasu, a także dla uniknięcia powikłań związanych z nieprawidłowym stosowaniem tego elektrolitu. Dobór dawki zależy od wielu czynników, w tym stanu klinicznego pacjenta, wieku, masy ciała, współistniejących chorób oraz wyników badań laboratoryjnych.1

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie chlorku potasu u pacjentów dorosłych powinno być dostosowane indywidualnie i zależy od konkretnego zastosowania oraz postaci farmaceutycznej.2

Doustne preparaty chlorku potasu

W przypadku doustnych preparatów chlorku potasu, takich jak Kaldyum (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, 600 mg), zalecane dawkowanie przedstawia się następująco:

  • Dawkowanie profilaktyczne: 2-3 kapsułki (16-24 mmol K+) na dobę
  • Dawkowanie lecznicze: 5-12 kapsułek (40-96 mmol K+) na dobę przy regularnej kontroli stężenia potasu w surowicy

3

Jeżeli dawka dobowa przekracza 2 kapsułki, powinna być podawana w dwóch lub w większej liczbie dawek podzielonych, co pomaga zminimalizować ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.4

Dożylne preparaty chlorku potasu

W przypadku preparatów dożylnych dawkowanie jest bardziej złożone i wymaga szczególnej ostrożności. Ogólne zalecenia dla dożylnych preparatów chlorku potasu są następujące:

Ilość potasu wymaganą do wyrównania umiarkowanych niedoborów oraz utrzymania właściwej zawartości potasu można wyliczyć według wzoru:5

Wymagana liczba mmol K+ = (masa ciała [kg] × 0,2)* × 2 × (docelowe stężenie K+ w surowicy** – aktualne stężenie K+ w surowicy [mmol/l])

* Oznacza objętość płynów pozakomórkowych.
** Docelowe stężenie powinno wynosić 4,5 mmol/l.

Maksymalna zalecana dawka potasu wynosi 2-3 mmol/kg mc./dobę.6

W leczeniu hipokaliemii zalecaną dawką jest 20 mmol potasu w czasie 2-3 godzin (7-10 mmol/godz.) z jednoczesnym monitorowaniem EKG.7

Aby uniknąć niebezpieczeństwa wystąpienia hiperkaliemii, szybkość infuzji dożylnej nie powinna przekraczać 15-20 mmol/godz.8

Roztwory do hemodializy i hemofiltracji

W przypadku roztworów do hemodializy i hemofiltracji zawierających chlorek potasu, dawkowanie zależy od rodzaju terapii i stanu pacjenta. Przykładowo, w przypadku produktów multiBic czy Accusol 35:

W ostrym uszkodzeniu nerek u osób dorosłych o masie ciała 70 kg, dla usunięcia produktów przemiany materii, zaleca się zabieg ciągły z dawką 2000 ml/h roztworu, dobieranego zależnie od stanu metabolicznego pacjenta.9

Dla produktu Accusol 35 jako płynu substytucyjnego, objętość płynu substytucyjnego podawanego pacjentom dorosłym określa współczynnik ultrafiltracji i ustalana jest indywidualnie dla zapewnienia odpowiedniego bilansu płynów i elektrolitów. Zalecane objętości to:10

  • Przewlekła niewydolność nerek: 7-35 ml/kg mc./godz.
  • Ostra niewydolność nerek: 20-35 ml/kg mc./godz.

11

Dawkowanie u poszczególnych grup pacjentów

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie chlorku potasu u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i jest uzależnione od indywidualnych potrzeb pacjenta. W leczeniu hipokaliemii u dzieci zalecane dawkowanie wynosi 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz. Dawka powinna być ustalana na podstawie wyników często przeprowadzanych badań laboratoryjnych.12

Maksymalna zalecana dawka potasu u dzieci to 2-3 mmol/kg mc./dobę.13

Na ogół nie należy przekraczać prędkości substytucji 0,5 mmol potasu/kg masy ciała na godzinę. W trakcie infuzji należy nieustannie monitorować stan pacjenta z wykorzystaniem EKG.14

Doświadczenie dotyczące stosowania doustnych preparatów chlorku potasu (np. Kaldyum) u dzieci jest ograniczone.15

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku zaleca się stosowanie tych samych schematów dawkowania jak u pacjentów dorosłych, jednak należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwe pogorszenie czynności nerek. W takich przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki.16 17

W przypadku preparatów do hemodializy i hemofiltracji, jak Accusol 35, dawkowanie dla osób w wieku podeszłym jest takie samo jak dla osób dorosłych.18

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek powinni otrzymywać mniejsze dawki chlorku potasu.19

W stadium skąpomoczu lub bezmoczu w ostrej niewydolności nerek oraz w stadium mocznicy w przewlekłej niewydolności nerek podawanie produktu leczniczego Kaldyum jest przeciwwskazane.20

Sposoby podawania chlorku potasu

Chlorek potasu może być podawany różnymi drogami, w zależności od postaci farmaceutycznej i stanu klinicznego pacjenta.

Podanie doustne

W przypadku doustnych preparatów chlorku potasu, takich jak Kaldyum (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, 600 mg), zaleca się następujący sposób podawania:

  • Kapsułkę należy połykać w całości i popijać szklanką wody, w czasie lub po posiłku.21
  • U pacjentów karmionych przez zgłębnik żołądkowy lub jelitowy, kapsułkę można otworzyć i wymieszać peletki z pokarmem lub płynem podawanym przez zgłębnik.22

Podanie dożylne

Podanie dożylne chlorku potasu wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania. Zalecenia dotyczące podawania dożylnego obejmują:

  • Podanie dożylne potasu powinno odbywać się do dużej żyły obwodowej lub żyły centralnej w celu zmniejszenia ryzyka stwardnienia żył.23
  • W przypadku podania do żyły centralnej należy upewnić się, że cewnik nie znajduje się w rejonie przedsionka lub komory serca, aby uniknąć wystąpienia miejscowej hiperkaliemii.24
  • Roztwory zawierające potas należy podawać powoli.25
  • Maksymalna szybkość infuzji produktu podawanego do żył obwodowych wynosi 10 mmol potasu/godz. Jeśli wymagane jest zwiększenie prędkości infuzji, należy podawać produkt do żyły centralnej.26
  • Do infuzji potasu w ramach terapii wyrównawczej należy stosować pompy infuzyjne.27

Podanie w hemodializie, hemofiltracji i hemodiafiltracji

W przypadku stosowania chlorku potasu w roztworach do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji, sposób podawania zależy od konkretnego produktu i typu terapii:

  • Hemodializa: poprzez przedział dializacyjny dializatora.28
  • Hemofiltracja: poprzez linię krwi tętniczą lub żylną.29

Dla produktów takich jak Accusol 35, które są dostarczane w dwukomorowych workach, przed podaniem należy wymieszać zawartość komór: po usunięciu opakowania ochronnego, niezwłocznie otworzyć długi spaw (spaw między komorami), aby wymieszać oba roztwory, a następnie otworzyć krótki spaw 'SafetyMoon’ (spaw w pobliżu portu dostępu) aby umożliwić podanie zmieszanego roztworu.30

Monitorowanie pacjenta podczas stosowania chlorku potasu

Ze względu na potencjalne zagrożenia związane z nieprawidłowym stosowaniem chlorku potasu, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta, które obejmuje:

  • Kontrolowanie stężenia potasu i innych elektrolitów w osoczu.31
  • Zapewnienie wystarczającego odpływu moczu.32
  • Monitorowanie EKG, szczególnie przy stosowaniu wyższych dawek lub szybszych infuzji.33
  • W przypadku pacjentów otrzymujących roztwory zawierające glukozę, konieczne może być monitorowanie bilansu płynów, stężenia glukozy w surowicy oraz stężenia sodu i innych elektrolitów w surowicy, zwłaszcza u pacjentów ze zwiększonym nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny (zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego; SIADH) oraz u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki z grupy antagonistów wazopresyny.34

Szczegółowa tabela dawkowania chlorku potasu

Produkt leczniczy Postać farmaceutyczna Zawartość jonów potasu Wskazania Dawkowanie u dorosłych Dawkowanie u dzieci Maksymalna dawka Szybkość podawania (dożylnie)
Kaldyum Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu 8 mmol/kapsułkę (600 mg KCl) Profilaktyka i leczenie hipokaliemii Profilaktycznie: 2-3 kapsułki/dobę (16-24 mmol K⁺)
Leczniczo: 5-12 kapsułek/dobę (40-96 mmol K⁺)		 Doświadczenie ograniczone 96 mmol K⁺/dobę Nie dotyczy
Kalii chloridum 0,15% + Natrii chloridum 0,9% Kabi Roztwór do infuzji 20 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Do 50 mmol dziennie (profilaktyka)
20 mmol w czasie 2-3 godz. (leczenie)		 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę Max. 15-20 mmol/godz.
Kalii chloridum 0,3% + Natrii chloridum 0,9% Kabi Roztwór do infuzji 40 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Do 50 mmol dziennie (profilaktyka)
20 mmol w czasie 2-3 godz. (leczenie)		 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę Max. 15-20 mmol/godz.
Potassium Chloride 0,15% + Glucose 5% B. Braun Roztwór do infuzji 20 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Indywidualnie, zależnie od stężenia K⁺ w surowicy 0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę 0,1 mmol/kg mc./godz.
Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun Roztwór do infuzji 40 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Indywidualnie, zależnie od stężenia K⁺ w surowicy 0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę 0,2 mmol/kg mc./godz.
Potassium Chloride 0,15% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun Roztwór do infuzji 20 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Indywidualnie, zależnie od stężenia K⁺ w surowicy 0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę Max. 10 mmol/godz. (żyły obwodowe)
Potassium Chloride 0,3% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun Roztwór do infuzji 40 mmol/l Leczenie i profilaktyka hipokaliemii Indywidualnie, zależnie od stężenia K⁺ w surowicy 0,5 mmol/kg mc./godz. 2-3 mmol/kg mc./dobę Max. 10 mmol/godz. (żyły obwodowe)
Accusol 35 Potassium 2 mmol/l Roztwór do hemofiltracji, hemodializy i hemodiafiltracji 2 mmol/l Hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja Przewlekła NNN: 7-35 ml/kg mc./godz.
Ostra NNN: 20-35 ml/kg mc./godz.		 Brak danych Zależna od procedury dializacyjnej Zależna od procedury dializacyjnej
Accusol 35 Potassium 4 mmol/l Roztwór do hemofiltracji, hemodializy i hemodiafiltracji 4 mmol/l Hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja Przewlekła NNN: 7-35 ml/kg mc./godz.
Ostra NNN: 20-35 ml/kg mc./godz.		 Brak danych Zależna od procedury dializacyjnej Zależna od procedury dializacyjnej
multiBic z potasem 2 mmol/l Roztwór do hemodializy/do hemofiltracji 2 mmol/l Hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja Ostre uszkodzenie nerek: 2000 ml/h
Przewlekła choroba nerek: ≥ 1/3 ciężaru ciała na zabieg (3x tygodniowo)		 Brak danych 75 l/dobę Zależna od procedury dializacyjnej
multiBic z potasem 4 mmol/l Roztwór do hemodializy/do hemofiltracji 4 mmol/l Hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja Ostre uszkodzenie nerek: 2000 ml/h
Przewlekła choroba nerek: ≥ 1/3 ciężaru ciała na zabieg (3x tygodniowo)		 Brak danych 75 l/dobę Zależna od procedury dializacyjnej

Zalecenia szczególne dotyczące dawkowania i podawania

Przy dawkowaniu i sposobie podawania chlorku potasu należy uwzględnić następujące zalecenia szczególne:

  1. Przed rozpoczęciem podawania chlorku potasu należy ocenić stan kliniczny pacjenta, wyniki badań laboratoryjnych oraz funkcję nerek.
  2. Dawkowanie i szybkość infuzji należy ustalić w oparciu o badania EKG oraz kontrolę stężenia elektrolitów w osoczu.35
  3. Należy zapewnić wystarczający odpływ moczu przed rozpoczęciem podawania preparatów potasu.36
  4. W trakcie ciągłej terapii nerkozastępczej, wraz z przepisaniem produktu leczniczego, należy zapewnić nadzór lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu tą metodą.37
  5. W leczeniu ostrych zatruć dawka i czas trwania hemodializy, hemofiltracji lub hemodiafiltracji zależy od rodzaju toksyny, jej stężenia oraz ciężkości objawów klinicznych i wymaga decyzji klinicznej w zależności od stanu konkretnego pacjenta.38
  6. Zalecenia odnośnie objętości płynów stosowanych w terapii substytucyjnej mogą być dostosowywane przez lekarza prowadzącego zgodnie ze stanem klinicznym pacjenta.39

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl