Właściwości farmakodynamiczne
Cetylopirydyniowy

Chlorek cetylopirydyniowy – Właściwości farmakodynamiczne

Chlorek cetylopirydyniowy to substancja aktywna należąca do grupy czwartorzędowych soli amoniowych, charakteryzująca się znaczącymi właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi. Jest stosowany w preparatach do miejscowego leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, w tym w produktach leczniczych takich jak Septolete ultra w postaci aerozolu oraz Septolete ultra o smaku cytryny i miodu w postaci pastylek twardych.^{1 2}

Mechanizm działania przeciwdrobnoustrojowego

Chlorek cetylopirydyniowy wykazuje szeroki zakres działania przeciwdrobnoustrojowego, przy czym jego aktywność nie jest jednakowa wobec wszystkich grup mikroorganizmów. Substancja ta charakteryzuje się wyraźnie silniejszą aktywnością wobec bakterii gram-dodatnich w porównaniu do bakterii gram-ujemnych. Ta charakterystyka sprawia, że chlorek cetylopirydyniowy wykazuje optymalne działanie antyseptyczne i bakteriobójcze w przypadku zakażeń jamy ustnej i gardła.^{3 4}

Oprócz działania przeciwbakteryjnego, chlorek cetylopirydyniowy posiada również istotne właściwości przeciwgrzybicze, co rozszerza spektrum jego zastosowania w leczeniu różnych infekcji błony śluzowej jamy ustnej i gardła.^{5 6}

Działanie przeciwwirusowe

Badania in vitro z wykorzystaniem chlorku cetylopirydyniowego dostarczyły dowodów na jego potencjalną aktywność przeciwwirusową. Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tego działania nie zostało jeszcze w pełni określone i wymaga dalszych badań klinicznych.⁷

Zastosowanie w preparatach farmaceutycznych

Chlorek cetylopirydyniowy jest stosowany jako składnik aktywny w różnych postaciach farmaceutycznych przeznaczonych do stosowania miejscowego w jamie ustnej i gardle. W preparacie Septolete ultra w postaci aerozolu do stosowania w jamie ustnej występuje w stężeniu 5 mg/ml, co przekłada się na 0,5 mg substancji aktywnej w jednym naciśnięciu pompki rozpylającej (0,1 ml roztworu).⁸

Z kolei w preparacie Septolete ultra o smaku cytryny i miodu w postaci pastylek twardych, chlorek cetylopirydyniowy występuje w dawce 1 mg na jedną pastylkę.⁹

Skuteczność kliniczna

Chlorek cetylopirydyniowy jest często stosowany w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, szczególnie z chlorowodorkiem benzydaminy, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwdrobnoustrojowe. Taka kombinacja substancji aktywnych jest wykorzystywana głównie w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.^{10 11}

W badaniach klinicznych z udziałem preparatu Septolete ultra o smaku cytryny i miodu w postaci pastylek twardych zaobserwowano, że preparat zawierający chlorek cetylopirydyniowy w połączeniu z chlorowodorkiem benzydaminy skutecznie łagodzi pierwsze objawy bólu gardła, w tym zmniejsza ból i obrzęk gardła. Efekt terapeutyczny pojawia się już po 15 minutach od przyjęcia pastylki i utrzymuje się przez okres do 3 godzin.¹²

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Preparaty zawierające chlorek cetylopirydyniowy, w tym Septolete ultra w obydwu dostępnych postaciach (aerozol i pastylki twarde), klasyfikuje się w grupie farmakoterapeutycznej jako leki stosowane w chorobach gardła, kod ATC: R02AX03.^{13 14}

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Chlorek cetylopirydyniowy wykazuje następujące właściwości farmakodynamiczne:

• Należy do grupy czwartorzędowych soli amoniowych o właściwościach kationowych antyseptycznych¹⁵
• Wykazuje silniejsze działanie wobec bakterii gram-dodatnich niż gram-ujemnych^{16 17}
• Posiada działanie bakteriobójcze i antyseptyczne^{18 19}
• Charakteryzuje się właściwościami przeciwgrzybiczymi^{20 21}
• Wykazuje potencjalną aktywność przeciwwirusową w badaniach in vitro (o nieustalonym jeszcze znaczeniu klinicznym)²²
• W połączeniu z chlorowodorkiem benzydaminy wykazuje skuteczność w łagodzeniu objawów zapalenia gardła, z szybkim początkiem działania (15 minut) i długotrwałym efektem (do 3 godzin)²³