Leki zawierające w składzie
prochloroperazyna

Prochlorperazyna to pochodna fenotiazyny, należąca do grupy leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji o umiarkowanej sile działania. Działa głównie jako antagonista receptorów dopaminowych D2 w ośrodkowym układzie nerwowym, co odpowiada za jej właściwości przeciwpsychotyczne i przeciwwymiotne. Wykazuje również działanie antagonistyczne wobec receptorów histaminowych H1, muskarynowych i α-adrenergicznych.

Prochlorperazyna znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu nudności i wymiotów różnego pochodzenia, w tym wymiotów związanych z chemioterapią, radioterapią, zaburzeniami błędnika oraz chorobą lokomocyjną. W psychiatrii bywa stosowana w leczeniu niektórych zaburzeń psychotycznych, choć obecnie w tych wskazaniach ustąpiła miejsca nowszym lekom przeciwpsychotycznym.

W Polsce prochlorperazyna dostępna jest głównie pod nazwą handlową Chloropernazinum. Na rynkach światowych występuje również pod nazwami Compazine, Stemetil czy Buccastem. Lek dostępny jest w formie tabletek, iniekcji oraz czopków doodbytniczych.

Największą zaletą prochlorperazyny jest jej silne działanie przeciwwymiotne przy relatywnie niewielkiej liczbie działań niepożądanych w porównaniu do innych leków przeciwpsychotycznych. Jest szczególnie skuteczna w leczeniu ostrych stanów związanych z zawrotami głowy i nudnościami pochodzenia przedsionkowego. Lek charakteryzuje się stosunkowo szybkim początkiem działania, co czyni go wartościowym w nagłych przypadkach.

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem prochlorperazyny należą objawy pozapiramidowe, w tym ostra dystonia, parkinsonizm polekowy oraz dyskinezy późne. Lek może powodować również sedację, niedociśnienie ortostatyczne oraz objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu). Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego – rzadkiego, ale potencjalnie zagrażającego życiu powikłania. U pacjentów z padaczką prochlorperazyna może obniżać próg drgawkowy.