Przedawkowanie leku Althyxin

Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (substancji czynnej leku Althyxin) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, prowadząc do rozwoju objawów nadczynności tarczycy z potencjalnie śmiertelnymi konsekwencjami. Warto podkreślić, że zwiększone stężenie trójjodotyroniny (T3) stanowi bardziej wiarygodny wskaźnik przedawkowania niż podwyższone wartości tyroksyny (T4) lub jej wolnej frakcji (fT4).¹

Patofizjologia przedawkowania

Mechanizm toksyczności w przedawkowaniu lewotyroksyny wiąże się z nasileniem procesów metabolicznych w organizmie. Objawy przedawkowania mogą pojawić się z charakterystycznym opóźnieniem, wynoszącym zazwyczaj od 2 do 5 dni od momentu przyjęcia nadmiernej dawki leku.² To opóźnienie wynika z czasu potrzebnego na przekształcenie T4 w bardziej aktywną biologicznie formę T3 oraz z długiego okresu półtrwania lewotyroksyny w organizmie.

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie lewotyroksyny prowadzi do wystąpienia objawów nadczynności tarczycy, które manifestują się głównie wzmożoną aktywnością układu współczulnego oraz przyspieszeniem tempa metabolizmu.³ W ciężkich przypadkach przedawkowanie może prowadzić do rozwoju ostrej psychozy, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi predyspozycjami do zaburzeń psychotycznych.⁴

W skrajnych przypadkach u pacjentów predysponowanych, w sytuacji przekroczenia indywidualnego progu tolerancji, mogą wystąpić napady drgawkowe.⁵

Powikłania długotrwałego przedawkowania

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem długotrwałego przedawkowania lewotyroksyny jest ryzyko nagłej śmierci sercowej. W literaturze medycznej opisano przypadki zgonów sercowych u osób, które przez wiele lat nadużywały produktów zawierających lewotyroksynę.⁶ Mechanizm tego powikłania wiąże się prawdopodobnie z przerostem mięśnia sercowego, zaburzeniami rytmu oraz zwiększonym zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen.

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania lewotyroksyny zależy od nasilenia objawów klinicznych. W przypadku potwierdzenia przedawkowania zaleca się natychmiastowe przerwanie podawania leku Althyxin oraz ścisłą obserwację pacjenta.⁷

W przypadku wystąpienia nasilonych objawów pobudzenia układu beta-adrenergicznego, takich jak tachykardia, lęk, stan pobudzenia czy hiperkineza, zaleca się wdrożenie leczenia lekami beta-adrenolitycznymi.⁸

W przypadkach ekstremalnego przedawkowania, kiedy przyjęto bardzo duże dawki lewotyroksyny, może zaistnieć konieczność wykonania plazmaferezy w celu eliminacji nadmiaru hormonu z krążenia.⁹

Tabela objawów przedawkowania

Szczególne grupy ryzyka

Wyjątkową ostrożność w przypadku przedawkowania lewotyroksyny należy zachować u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami psychicznymi, ponieważ przedawkowanie może sprowokować wystąpienie ostrej psychozy.¹⁰ Również pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego są szczególnie narażeni na negatywne konsekwencje przedawkowania z uwagi na nasilone działanie hormonów tarczycy na układ krążenia.

Diagnostyka laboratoryjna

W diagnostyce przedawkowania lewotyroksyny kluczowe znaczenie ma oznaczenie stężenia hormonów tarczycy. Jak wspomniano, zwiększone stężenie T3 jest bardziej wiarygodnym markerem przedawkowania niż podwyższone wartości T4 lub fT4.¹¹ Wynika to z faktu, że T3 jest formą biologicznie aktywną, odpowiedzialną za występowanie objawów nadczynności tarczycy.