Właściwości farmakodynamiczne leku Ceurolex SR

Ropinirol, substancja czynna leku Ceurolex SR, należy do grupy farmakoterapeutycznej agonistów dopaminy, oznaczonej kodem ATC: N04BC04. Lek ten występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w trzech dawkach: 2 mg, 4 mg oraz 8 mg ropinirolu (w postaci chlorowodorku).¹

Mechanizm działania

Ropinirol jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminy D2/D3, który wywiera swoje działanie poprzez pobudzanie receptorów dopaminowych zlokalizowanych w prążkowiu. To działanie ma kluczowe znaczenie w leczeniu choroby Parkinsona, gdyż łagodzi efekty niedoboru dopaminy, charakterystycznego dla tej choroby. Dodatkowo ropinirol oddziałuje na podwzgórze oraz przysadkę mózgową, gdzie wywiera hamujący wpływ na wydzielanie prolaktyny.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych:

Badanie monoterapii u pacjentów z wczesną fazą choroby Parkinsona

Przeprowadzono 36-tygodniowe, podwójnie ślepe, 3-etapowe krzyżowe badanie z udziałem 161 pacjentów z chorobą Parkinsona we wczesnej fazie. Badanie to wykazało, że ropinirol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest nie mniej skuteczny niż ropinirol w postaci tabletek powlekanych (o natychmiastowym uwalnianiu) w odniesieniu do pierwszorzędowego punktu końcowego, jakim była zmiana w stosunku do wartości wyjściowych w części ruchowej Ujednoliconej Skali Oceny Choroby Parkinsona (UPDRS motor scale). Skorygowana średnia różnica pomiędzy terapiami wyniosła -0,7 punktu (95% przedział ufności: [-1,51, 0,10], p = 0,0842), co mieściło się w ustalonym trzypunktowym zakresie nie mniejszej skuteczności.³

Istotną obserwacją było to, że po zmianie leczenia na alternatywną postać leku (z natychmiastowego uwalniania na przedłużone uwalnianie lub odwrotnie) dokonanej z dnia na dzień, nie zaobserwowano zmiany profilu działań niepożądanych. Tylko u mniej niż 3% pacjentów wystąpiła konieczność dostosowania dawki, przy czym wszystkie przypadki dotyczyły zwiększenia dawki o jeden poziom. Co ważne, u żadnego pacjenta nie było potrzeby zmniejszenia dawkowania.⁴

Badanie terapii skojarzonej z lewodopą

Drugie kluczowe badanie trwało 24 tygodnie i było podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniem grup równoległych. Uczestniczyli w nim pacjenci z chorobą Parkinsona, których objawy nie były wystarczająco kontrolowane podczas leczenia lewodopą. Wyniki wykazały klinicznie znaczącą i statystycznie znamienną przewagę ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu oceny końcowej, którym była zmiana czasu trwania okresu „wyłączenie” (off) w stosunku do wartości wyjściowej. Średnia różnica wyniosła -1,7 godziny (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09], p < 0,0001).<sup data-drug="Ceurolex SR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Trwające 24 tygodnie, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo, badanie grup równoległych zastosowania ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z chorobą Parkinsona, której objawy nie były wystarczająco kontrolowane leczeniem lewodopą, wykazało klinicznie znaczącą i statystycznie znamienną wyższość nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu oceny końcowej, określenia zmiany czasu trwania okresu wyłączenie w stosunku do wartości wyjściowej (wykazana średnia różnica -1,7 godziny (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09], p 5

Potwierdził to również drugorzędowy parametr skuteczności, jakim była zmiana czasu trwania okresu „włączenie” (on) w stosunku do wartości wyjściowej (+1,7 godziny, 95% przedział ufności: [1,06, 2,33], p < 0,0001) oraz całkowitego czasu trwania okresu „włączenie” bez dokuczliwych dyskinez (+1,5 godziny, 95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p < 0,0001). Co szczególnie istotne, nie wykazano zwiększenia w stosunku do wartości wyjściowych czasu trwania okresu „włączenie” z dokuczliwymi dyskinezami. Obserwacje te potwierdzono zarówno na podstawie dzienników prowadzonych przez pacjentów, jak i według skali UPDRS.<sup data-drug="Ceurolex SR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Zostało to poparte drugorzędowymi parametrami skuteczności – zmianą czasu trwania okresu włączenie w stosunku do wartości wyjściowej (+1,7 godziny (95% przedział ufności: [1,06, 2,33], p < 0,0001) oraz całkowitego czasu trwania okresu włączenie bez dokuczliwych dyskinez (+1,5 godziny (95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p 6

Wpływ ropinirolu na repolaryzację serca

Przeprowadzono szczegółowe badania odstępu QT u zdrowych ochotników płci męskiej i żeńskiej, którzy otrzymywali ropinirol w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg i 4 mg raz na dobę. Badania te wykazały maksymalne wydłużenie czasu trwania odstępu QT o 3,46 milisekundy przy zastosowaniu dawki 1 mg (estymacja punktowa) w porównaniu do placebo. Górna granica jednostronnego 95% przedziału ufności dla największego średniego efektu wynosiła mniej niż 7,5 milisekundy.⁷

Wpływ większych dawek ropinirolu nie został systematycznie oceniony. Dostępne dane kliniczne ze szczegółowych badań odstępu QT nie wskazują na ryzyko wydłużenia odstępu QT po zastosowaniu ropinirolu w dawkach do 4 mg na dobę. Należy jednak zaznaczyć, że ryzyko wydłużenia odstępu QT nie może być całkowicie wykluczone, ponieważ szczegółowe badania odstępu QT po zastosowaniu dawek do 24 mg na dobę nie zostały przeprowadzone.⁸

Charakterystyka postaci farmaceutycznej

Ceurolex SR jest dostępny w trzech dawkach, z których każda ma charakterystyczny wygląd:⁹

• 2 mg – różowe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki o średnicy 6,8 ± 0,1 mm i grubości 5,5 ± 0,2 mm.¹⁰
• 4 mg – jasno-brązowe, owalne, obustronnie wypukłe tabletki o średnicy 12,6 x 6,6 ± 0,1 mm i grubości 5,3 ± 0,2 mm.¹¹
• 8 mg – czerwone, owalne, obustronnie wypukłe tabletki o średnicy 19,2 x 10,2 ± 0,2 mm i grubości 5,2 ± 0,2 mm.¹²

Należy zwrócić uwagę, że tabletki 4 mg zawierają substancję pomocniczą o znanym działaniu: 0,81 mg żółcieni pomarańczowej (E110), a tabletki 2 mg zawierają 1,71 mg laktozy (w postaci laktozy jednowodnej).¹³