Leki w grupie
„leki przeciwzawrotowe”

Leki przeciwzawrotowe to grupa preparatów stosowanych w leczeniu zawrotów głowy, zaburzeń równowagi oraz choroby lokomocyjnej. Działają one na różne mechanizmy fizjologiczne odpowiedzialne za utrzymanie równowagi, takie jak układ przedsionkowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz połączenia nerwowe między tymi strukturami.

Leki przeciwzawrotowe można podzielić na kilka głównych grup: leki przeciwhistaminowe, leki przeciwcholinergiczne, leki neuroleptyczne, leki przeciwwymiotne oraz preparaty poprawiające ukrwienie mózgu. Każda z tych grup działa na odmienne mechanizmy związane z regulacją równowagi i powstawaniem zawrotów głowy.

Do najczęściej stosowanych leków przeciwzawrotowych należą: betahistyna (Betaserc, Vertix, Vestibo), dimenhydrynat (Aviomarin), prometazyna (Diphergan), prochlorperazyna (Chloropernazinum), cinaryzyna (Cinarinum), flunaryzyna (Flunaratio), piracetam (Nootropil, Lucetam) oraz difenhydramina (składnik wielu preparatów złożonych).

Leki przeciwhistaminowe działają głównie poprzez blokowanie receptorów histaminowych H1 w ośrodkowym układzie nerwowym. Do tej grupy należą dimenhydrynat, prometazyna i difenhydramina. Są szczególnie skuteczne w chorobie lokomocyjnej i ostrych zawrotach głowy.

Leki poprawiające ukrwienie mózgu, takie jak betahistyna, działają poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych w uchu wewnętrznym i poprawę mikrokrążenia. Betahistyna jest szczególnie skuteczna w leczeniu choroby Ménière’a i zawrotów głowy pochodzenia obwodowego.

Antagoniści wapnia, jak cinaryzyna i flunaryzyna, hamują napływ jonów wapnia do komórek, wpływając na funkcje błędnika i naczyń krwionośnych. Są stosowane w przewlekłych zawrotach głowy różnego pochodzenia.

Główną zaletą leków przeciwzawrotowych jest szybkie działanie objawowe, co pozwala pacjentom na funkcjonowanie podczas epizodów zawrotów głowy. Wiele z nich jest dostępnych bez recepty, co ułatwia doraźne stosowanie, szczególnie w chorobie lokomocyjnej.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tej grupy leków obejmują działania niepożądane, takie jak senność, suchość w ustach, zaburzenia widzenia (zwłaszcza przy lekach przeciwhistaminowych i przeciwcholinergicznych). Leki neuroleptyczne mogą powodować objawy pozapiramidowe. U osób starszych niektóre leki przeciwzawrotowe mogą nasilać zaburzenia poznawcze i zwiększać ryzyko upadków. Istnieje również ryzyko maskowania poważniejszych schorzeń, jeśli leki te są stosowane bez właściwej diagnostyki przyczyn zawrotów głowy.

Warto pamiętać, że leki przeciwzawrotowe powinny być stosowane jako element kompleksowego leczenia, często wraz z rehabilitacją przedsionkową i leczeniem przyczynowym zawrotów głowy. Długotrwałe stosowanie niektórych leków z tej grupy może prowadzić do rozwoju tolerancji i zmniejszenia ich skuteczności.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl