zakażenie związane z operacją zaćmy
Wskazanie
Zakażenie związane z operacją zaćmy (endophthalmitis pooperacyjne) to poważne powikłanie operacji zaćmy, które stanowi bezpośrednie zagrożenie dla widzenia. Występuje stosunkowo rzadko (0,05-0,3% przypadków), jednak wymaga natychmiastowej interwencji. Zakażenie powstaje najczęściej w wyniku kontaminacji oka bakteriami podczas zabiegu, rzadziej w okresie pooperacyjnym. Głównymi czynnikami etiologicznymi są bakterie Gram-dodatnie, takie jak Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus aureus oraz paciorkowce.
Objawy zakażenia pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 2-7 dni po operacji i obejmują: silny ból oka, pogorszenie widzenia, zaczerwienienie, obrzęk powiek oraz obecność wysięku w komorze przedniej oka. W ciężkich przypadkach może dojść do zapalenia ciała szklistego, co znacznie pogarsza rokowanie.
W profilaktyce zakażeń związanych z operacją zaćmy stosuje się przedoperacyjne krople antybiotykowe, takie jak Oftaquix (lewofloksacyna), Vigamox (moksyfloksacyna), Floxal (ofloksacyna) czy Tobrex (tobramycyna). Powszechnie stosuje się również powidony jodyny do odkażania pola operacyjnego oraz śródoperacyjne podanie antybiotyku do komory przedniej oka.
W leczeniu rozwinietego zakażenia kluczowa jest natychmiastowa terapia z zastosowaniem iniekcji doszklistkowych antybiotyków o szerokim spektrum działania. Najczęściej stosuje się wankomycynę w połączeniu z ceftazydymem lub amikacyną. Równolegle włącza się intensywne leczenie kroplami antybiotykowymi, takimi jak Oftaquix, Vigamox, Floxal, czy Tobrex, podawanymi co godzinę. W ciężkich przypadkach może być konieczne podanie antybiotyków ogólnoustrojowo (np. Zinacef, Tazocin, Targocid).
Największe trudności w leczeniu zakażeń pooperacyjnych po zabiegu zaćmy stanowią: szybka progresja procesu zapalnego, potencjalna oporność patogenów na antybiotyki oraz konieczność natychmiastowego podjęcia decyzji terapeutycznych, często przed uzyskaniem wyników posiewów. Opóźnienie w leczeniu nawet o kilka godzin może znacząco zwiększyć ryzyko trwałej utraty widzenia. Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność częstego podawania leków (nawet co godzinę), co wymaga dobrej współpracy pacjenta lub hospitalizacji. W ciężkich przypadkach, pomimo wdrożenia prawidłowego leczenia, rokowanie co do zachowania użytecznej ostrości wzroku może być niepomyślne.