Dawkowanie i sposób podawania
Ziele tymianku

Dawkowanie i sposób podawania ziela tymianku

Ziele tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L.) jest substancją roślinną stosowaną w preparatach leczniczych o działaniu wykrztuśnym i łagodzącym kaszel. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania różnych preparatów zawierających tę substancję, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie preparatów z zielem tymianku u dorosłych jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej i konkretnego produktu leczniczego:

• Tabletki powlekane (np. Bronchitabs) – 1 tabletka powlekana 3 razy na dobę, maksymalnie 3 tabletki powlekane na dobę.²
• Pastylki miękkie (np. Bronchostop na kaszel) – 1-2 pastylki, co 4 godziny, 4 razy na dobę. W razie konieczności można przyjąć maksymalnie 12 pastylek na dobę.³
• Syropy:
  • Herbapect – 5 ml syropu od 3 do 4 razy na dobę, po posiłku.⁴
  • Syrop tymiankowy złożony – 15 ml syropu 3 razy na dobę.⁵
  • Echinasal – 3 do 4 razy na dobę po 1 łyżce stołowej (15 ml).⁶
• Koncentraty do sporządzania roztworu doustnego (np. Pectosol) – 3 razy na dobę po 1 łyżeczce (ok. 5 ml) rozcieńczonego w ½ szklanki (ok. 125 ml) wody.⁷
• Roztwory do płukania gardła (np. Salviasept) – 50 kropli koncentratu rozcieńczyć w ½ szklanki ciepłej wody. Tak przygotowanym roztworem płukać jamę ustną i gardło 3 razy na dobę.⁸
• Zioła do zaparzania w saszetkach (np. Septosan fix) – 1 saszetkę zalać ½ szklanki (ok. 100-120 ml) wrzącej wody, naparzać przez ok. 15 minut pod przykryciem. Do płukania jamy ustnej i gardła stosować po ½ szklanki naparu 1-5 razy na dobę. Nie połykać.⁹
• Płyn doustny (np. Gastrovit TraviComplex) – przyjmować doustnie do 4 razy na dobę po 5 ml leku rozcieńczonego w niewielkiej ilości wody.¹⁰

Dawkowanie w populacji pediatrycznej

Dawkowanie preparatów z zielem tymianku u dzieci i młodzieży zależy od wieku pacjenta i postaci farmaceutycznej:¹¹

• Dzieci w wieku od 3 do 6 lat:
  • Echinasal (w uzasadnionych przypadkach) – 3 do 4 razy na dobę po 1 łyżeczce od herbaty (5 ml).¹²
  • Bronchostop na kaszel – lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku do 6 lat.¹³
• Dzieci w wieku od 6 do 12 lat:
  • Bronchostop na kaszel – 1 pastylka, 3 razy na dobę.¹⁴
  • Syrop tymiankowy złożony – 5 ml syropu 3 razy na dobę.¹⁵
• Dzieci w wieku od 7 do 12 lat:
  • Echinasal – 2 razy na dobę po 1 łyżce stołowej (15 ml).¹⁶
• Młodzież powyżej 12 lat:
  • Bronchostop na kaszel – 1-2 pastylki, co 4 godziny, 4 razy na dobę, maksymalnie 12 pastylek na dobę.¹⁷
  • Syrop tymiankowy złożony – 15 ml syropu 3 razy na dobę.¹⁸
  • Pectosol – 3 razy na dobę po 1 łyżeczce (ok. 5 ml) rozcieńczonego w ½ szklanki (ok. 125 ml) wody.¹⁹

Przeciwwskazania wiekowe

Niektóre preparaty z zielem tymianku mają określone ograniczenia wiekowe:²⁰

• Bronchitabs – nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.²¹
• Bronchostop na kaszel – nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku do 6 lat.²²
• Herbapect – nie zaleca się stosować u dzieci w wieku poniżej 4 lat.²³
• Pectosol – nie określono bezpieczeństwa stosowania u dzieci w wieku poniżej 12 lat.²⁴
• Salviasept – stosowanie u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie jest zalecane.²⁵
• Gastrovit TraviComplex – nie stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.²⁶

Sposób podawania

Sposób podawania preparatów zawierających ziele tymianku różni się w zależności od postaci farmaceutycznej:²⁷

• Tabletki powlekane (np. Bronchitabs) – należy połykać bez rozgryzania, przed posiłkiem, popijając dużą ilością płynu (najlepiej szklanką wody).²⁸
• Pastylki miękkie (np. Bronchostop na kaszel) – do podawania doustnego, powoli rozpuszczać w jamie ustnej.²⁹
• Syropy (np. Herbapect, Syrop tymiankowy złożony) – podanie doustne. W przypadku Syropu tymiankowego złożonego zaleca się przyjmowanie zwiększonej ilości płynów w trakcie stosowania syropu.³⁰
• Koncentraty do sporządzania roztworu doustnego (np. Pectosol) – rozcieńczyć w wodzie przed użyciem i podawać doustnie.³¹
• Roztwory do płukania gardła (np. Salviasept) – podanie na śluzówkę jamy ustnej oraz dogardłowo (płukanie bez połykania).³²
• Zioła do zaparzania w saszetkach (np. Septosan fix) – do płukania jamy ustnej i gardła, nie połykać.³³

Czas stosowania

Czas stosowania preparatów z zielem tymianku jest zazwyczaj ograniczony i zależy od konkretnego produktu:³⁴

• Bronchitabs – w przypadku utrzymywania się objawów dłużej niż przez 1 tydzień stosowania produktu leczniczego należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.³⁵
• Bronchostop na kaszel – czas samodzielnego podawania należy ograniczyć do 7 dni. Jeżeli do tego czasu nie nastąpi istotna poprawa, zaleca się konsultację u lekarza, ponieważ pacjent może chorować na bardziej poważne schorzenie.³⁶
• Echinasal – czas trwania kuracji nie powinien być dłuższy niż 10 dni. W zastosowaniu profilaktycznym nie dłużej niż 20 dni.³⁷
• Herbapect – produktu leczniczego nie należy stosować dłużej niż 7 dni.³⁸
• Pectosol – jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 1 tydzień, należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.³⁹
• Salviasept – produktu nie należy stosować dłużej niż 1 tydzień.⁴⁰
• Septosan fix – nie stosować dłużej niż 1 tydzień.⁴¹
• Syrop tymiankowy złożony – jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 1 tydzień podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.⁴²
• Gastrovit TraviComplex – stosować doraźnie w przypadku wystąpienia objawów.⁴³

Dawkowanie profilaktyczne

Niektóre produkty zawierające ziele tymianku, takie jak Echinasal, mają określone dawkowanie profilaktyczne:⁴⁴

• Dorośli i młodzież powyżej 12 lat – 2 razy na dobę po 1 łyżce stołowej (15 ml).⁴⁵
• Dzieci w wieku od 7 do 12 lat – 1 raz na dobę po 1 łyżce stołowej (15 ml).⁴⁶
• Dzieci w wieku od 3 do 7 lat (w uzasadnionych przypadkach) – 2 razy na dobę po 1 łyżeczce od herbaty (5 ml).⁴⁷

Dawkowanie w grupach specjalnych

W przypadku niektórych produktów brak jest wystarczających danych dotyczących dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby.⁴⁸

Tabela dawkowania ziela tymianku

Zalecenia dodatkowe dotyczące dawkowania

Podczas stosowania preparatów zawierających ziele tymianku należy uwzględnić następujące dodatkowe zalecenia:⁴⁹

• W przypadku Herbapectu do opakowania dołączona jest miarka ułatwiająca dawkowanie, za pomocą której należy odmierzać produkt leczniczy. Nie należy przyjmować więcej niż 20 ml syropu na dobę.⁵⁰
• W przypadku Septosan fix należy stosować zawsze świeżo przygotowany napar.⁵¹
• W przypadku Syropu tymiankowego złożonego zaleca się przyjmowanie zwiększonej ilości płynów w trakcie stosowania syropu.⁵²
• W przypadku utrzymywania się objawów dłużej niż przez zalecany okres stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.⁵³